محمد يار بن عرب قطغان
106
مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى )
خاطر خود را قبل از آمدن سپاه نصرتپناه و سلاطين شوكت دستگاه به جنگ مخالفان قرار داد . و چون رسيدن منقلاى سپاه اعدا به سردارى دانه محمد بيگ به عرض خاقان سپهر احتشام رسيد ، ( 63 ب ) جان وفابى و قنبربى را با فريق از دلاوران به استقبال روان گردانيد و در نواحى قريهء طاهرآباد ، تلاقى فريقين دست داده ، محاربه در غايت صعوبت افتاده و دانه محمد [ كه ] سردار سپاه منقلاى قزلباش « 1 » بود ، در آن جنگ كشته گشته ، بازماندگان ايشان خسته و مجروح روى به هزيمت نهادند . و مقارن آن حال ماهچهء اعلام شاه اسماعيل پرتوى وصول بر ظاهر مرو « 2 » انداخت و آغاز محاصره و محاربه و مقاتله « 3 » نموده « 4 » و به ترتيب اسباب قلعهگيرى پرداخت . و محمد خان شيبانى در باب محافظت آن حصن حصين شرايط اهتمام بجاى آورده ، لواى محاربه و مقاتله برافراخت و از طرفين آتش قتال اشتعال يافته ، ناوك دلدوز دلاوران اوزبك بسان باران از غمام كمان فرو باريده ، جمعى را بر خاك هلاك انداخت و آواز پرواز تفنگ بهادران تركمان آوازهء صور اسرافيل در قلعه افكنده ، نمونهء روز رستخيز ظاهر ساخته . و چند نوبت زمرهاى از لشكريان تركمان به قدم محاربت پيش آمده ، از اصالت پيكان اوزبكان مجروح شده ، مأيوس بازگشتند و اكثر ايشان مقتول مىگشتند . همچنين جمعى از بهادران شجاعت اثر خانى از دروازهء مرو بيرون آمده ، دست حقپرست به تير و كمان بردند و از شصت دست تير مرگ تأثير گشاد داده ، جمعى كثير از تركمانان شياطين لقا را از پاى درانداختند و فوجى از قزلباشان كه به خيال قتال پيش آمده بودند در ميدان نبرد دست در كمان به تسلط و اقتدا ظاهر ساختند و اعدا را منهزم گردانيدند و چند جوان مقهور را از اسب حيات پياده گردانيدند و رؤس ( 64 الف ) نامبارك ايشان را به نظر انورخانى رسانيدند . و بر اين منوال هر روز فوجى از اوزبكان دلاور بيرون آمده و از طرف تركمانان ديوسيرت در برابر رفته ، احيانا غالب آمده و اكثر اوقات منهزم و مضطرب مىشدند و هر روز جمعى كثير ،
--> ( 1 ) . س : « قزلباش » ندارد ، از نسخه « ت » افزوده شد . ( 2 ) . س : « مرو » ندارد ، از نسخه « ت » افزوده شد . ( 3 ) . ت : « مقابله » ندارد . ( 4 ) . س : « برافراخت نموده » كه به روى كلمه « افراخت » خط كشيده شده است .